IN GESPREK MET
DE VALKSCHE BIJENHOF
GERARD VAN DE BRAAK

Zonder bijen geen bessen, aardbeien, appels, peren en kersen. En geen honing natuurlijk. Maar waarom zijn ze zo onmisbaar voor de natuur én de voedselproductie? En ze zijn niet alleen onmisbaar in de natuur, maar ook in de landbouw en fruitteelt. Bijen voeren ontzettend belangrijk werk uit, bijvoorbeeld in boomgaarden. Zij zorgen tijdens de bloembezoeken voor bevruchting.

Tijdens de 40-Dagen challenge maakten we al kennis met De Valksche Bijenhof. Gerard van de Braak leverde namelijk de honing voor de pakketten. In dit interview vertelde hij ons meer over de rol van bijen en over zijn bedrijf.

Bezoek hier de website van De Valksche Bijenhof

OVER DE VALKSCHE BIJENHOF

Al in 2007 is Gerard gestart met de Valksche Bijenhof, met enkele bijenvolken. Dit kwam niet zomaar uit de lucht vallen. Tijdens zijn werk in tuinontwerp- en aanleg kwam hij in contact met een hobby-imker. Hij nodigde Gerard uit om bijen te gaan houden. Daar bleek hij veel plezier in te hebben waarna hij zijn eigen bedrijf startte. Hij kwam na een aantal jaar tot de ontdekking dat er veel vraag naar honing is. Om aan deze vraag te voldoen, was doorgroeien de enige optie. Inmiddels is De Valksche Bijenhof een ondernemer met vier medewerkers. Ook komen twee keer per week zeven cliënten van Stichting Adullam helpen met eenvoudige werkzaamheden.

Gerard vertelt: “Onze bedrijfsvoering kent drie aspecten die met elkaar samenhangen:

  1. Het verhuren van bijenvolken aan fruittelers en zaadproducenten in Nederland.
  2. Het kweken van bijenvolken voor nieuwe hobby-imkers.
  3. De productie en verkoop van honing en bijenproducten.”

Het meest unieke aan De Valksche Bijenhof is dat het hele proces van het kweken van bijenvolken tot en met de honingproductie zelf wordt gedaan. Dit gebeurt nergens anders in Nederland!

De bijenvolken staan niet allemaal op dezelfde plek, maar zijn te vinden op ca. 20 locaties tussen Ede, Nijkerk en Harskamp. Zo vind je bijenvolken bij Boerderij ’t Paradijs en de Lankerenhof, maar ook bij ons bestuurslid Poppe Braam.

Afhankelijk van de omgeving staan er per locatie 20 tot 50 bijenvolken. Het belangrijkste is dat er in de buurt van de bijenkasten voldoende voedsel voor de bijen te vinden is. Bij de plaatsing van de kasten wordt hier rekening mee gehouden. En wist je dat bijen wel 3 kilometer kunnen vliegen?

BIJEN EN DE VOEDSELPRODUCTIE

“Een ruwe schatting toont aan dat wereldwijd de voedselproductie 20% lager zou zijn zonder bijen. En bij de fruitproductie kan dit zelfs oplopen tot een reductie van 60%” vertelt Gerard. Maar wat doet De Valksche Bijenhof zelf voor de bijen en de voedselproductie? En hoe zorgen zij ervoor dat dit hand in hand gaat?

Bijen hebben voldoende gevarieerd stuifmeel nodig, en nectar voor de honingproductie. Ze zoeken voornamelijk soorten die allemaal tegelijk bloeien, bijvoorbeeld fruitbomen, zaadproductievelden, lindebomen, ligusterhagen en heidevelden. Gerard vervolgt: “bijen vliegen steeds op dezelfde soort bloem, ze zijn ‘bloemvast’. Eenmaal een appelbloem bezocht, dan blijven ze appelbloemen bezoeken. De bevruchting is dan heel effectief, omdat bijen steeds stuifmeel van dezelfde soort van bloem naar bloem brengen.” Ze bezoeken ook een aantal andere bloemsoorten. Zo garanderen bijen een gevarieerd stuifmeelaanbod. Veel wilde bloemsoorten worden hierdoor beter bestoven.

In de huidige fruitteeltgebieden zijn bijen essentieel voor de fruitproductie. In het voorjaar bloeien de fruitbomen volop. Wind en andere bestuivende insecten zijn niet in staat om alle bloesems te bezoeken. De bijenvolken die in de boomgaarden en bij zaadproductievelden worden geplaatst zijn dat wel. Dit is een win-winsituatie, namelijk:

  • De fruitbomen en zaadplanten produceren veel stuifmeel en nectar. De bijenvolken hebben daardoor genoeg te eten, gedijen goed en produceren honing.
  • De fruitbomen en zaadplanten worden bevrucht en leveren dus veel vruchten en zaden.

HET BELANG VAN BIODIVERSITEIT

Bijen kunnen steeds moeilijker overleven, omdat er minder bloemen zijn met gevarieerd stuifmeel. Biodiversiteit neemt namelijk af, onder meer door de toenemende verstedelijking en intensieve veehouderij. Om te zorgen voor gezonde bijenvolken zijn imkers voortdurend op zoek naar voldoende gevarieerd stuifmeel.

Naast fruitboomgaarden en zaadproductiebedrijven zijn imkers aangewezen op stadsranden en natuurgebieden. Het plaatsen van bijenkasten in natuurgebieden wordt echter steeds lastiger. Gerard vertelt: “uit onderzoek op Tenerife leek de bij een bedreiging voor solitaire insecten. Hoewel de Nederlandse flora weinig overeenkomsten heeft met de omstandigheden in dat onderzoek, zijn de natuurbeheersorganisaties erg terughoudend geworden met het toelaten van bijenkasten in natuurgebieden. Hierdoor is het erg lastig geworden om goede locaties te vinden.”

WAT KUNNEN WE SAMEN DOEN VOOR DE BIJEN?

“Mensen kunnen het beste bijdragen aan het in stand houden van de bijenstand door honing te eten. Bij meer vraag naar honing kunnen wij meer bijenvolken gaan verzorgen”, grapt hij. Verder kunnen, volgens Gerard, producenten en consumenten bijdragen aan de biodiversiteit.

Door ervoor te zorgen dat er meer bloeiende bloemen komen met stuifmeel en nectar kun je vanuit huis bijdragen aan het vergroten van de biodiversiteit. De Valksche Bijenhof stelt zelf bloemenmengels samen met soorten die veel stuifmeel en nectar bevatten en verspreid over het jaar bloeien. “Klaprozen zitten daar niet in, want die hebben veel stuifmeel maar weinig nectar,” verduidelijkt hij.

“Ook boeren kunnen bijdragen aan de biodiversiteit met bloemrijke akkerranden,” zegt Gerard. “Hier profiteren ook vogels en andere kleine dieren van.”

HELP JE MEE?

Naast honing eten kun je ook jouw tuin of balkon aantrekkelijk maken voor bijen. Hoe groot je tuin of balkon ook is, iedereen kan een bijdrage leveren in het voedselaanbod voor de honingbij. Vraag je bloemist naar bloemen en planten die zowel rijk zijn aan stuifmeel als aan nectar. En maak jouw balkon of tuin tot een waar bijenparadijs.

Heb je meer dan 10 vierkante meter beschikbaar? Bestel dan eenvoudig een bloemenmengsel online bij De Valksche Bijenhof!

Bestel hier jouw bloemenmengsel

BEN JE GEINSPIREERD?

Wat denk je na het lezen van dit interview? Spreekt lokale voedselproductie en eten uit de korte keten jou aan? Krijg je zin om mee te bouwen aan een nieuw voedselsysteem in jouw buurt? Denk mee in de ontwikkeling. Steek actief je handen uit de mouwen. Meld je aan voor de volgende 40dagen challange. Of blijf op de hoogte van de ontwikkelingen en schrijf je in voor onze nieuwsbrief.

Een ieders inzet is van harte welkom!

IK MELD ME AAN

ONZE PRODUCENTEN